injectie voorborst 02_header

Enten van paarden: praktische zaken op een rij

Als paardeneigenaar bent u verantwoordelijk voor de gezondheid en welzijn van uw paard. Wanneer ziekte voorkomen kan worden door het paard te beschermen (enten) tegen nare en soms dodelijke ziektes dan kan dat enkel toegejuicht worden. Vaccinaties zijn er niet voor niets, maar wat is de regelgeving omtrent enting en welke entingen kennen we allemaal? We hebben de praktische zaken voor u op een rij gezet.

Regelgeving

De KNHS en de verschillende stamboeken verplichten voor het bezoek aan wedstrijden en keuringen influenza-entingen volgens het volgende schema:

  • Het veulen, liefst op de leeftijd van zeven maanden of ouder, krijgt zijn eerste enting gevolgd door een tweede enting tussen de 21 en 92 dagen na zijn eerste enting (booster).
  • Daarna dient het paard binnen 365 dagen opnieuw geënt te worden.

De FEI schrijft voor dat de tweede enting wordt gevolgd door een derde enting, zes maanden geteld na de datum van de tweede enting. De FEI volgt daarmee op wat vaak op de bijsluiter van het vaccin staat, namelijk dat het paard na de tweede enting ook nog een derde enting moet krijgen 150-210 dagen na de tweede enting om een goede bescherming te garanderen. Het paard mag bij aankomst op een internationale wedstrijd niet langer dan zes maanden geleden geënt zijn. Voor de internationale startende paarden komt het er dus op neer dat ze tweemaal per jaar worden geënt. De Nederlandse Draf- en Rensport verplicht het bovengenoemde schema volgens de FEI voor deelnemende paarden aan koersen.

De achterliggende gedachte van deze FEI-regelgeving is dat lang niet alle paarden beschermd zijn tegen influenza langer dan een jaar. Als bijvoorbeeld een paard standaard in maart wordt geënt, dan neemt in de winter de weerstand af en dat is vaak juist het seizoen met indoorwedstrijden en dus intensief contact tussen de paarden. Het advies zou kunnen zijn om op sportstallen de niet internationaal startende paarden volgens het FEI schema mee te laten enten. Het is namelijk in de praktijk erg moeilijk om deze twee groepen gescheiden te houden.

Influenza / paardengriep

Het is aan de orde van de dag, een uitbraak van paardengriep in stallen met sportpaarden in Nederland. De zieke paarden zijn lusteloos, eten slecht en hebben verhoging van de lichaamstemperatuur. Opvallend genoeg merkte de behandelende dierenarts op, dat de paarden welke niet langer dan zes maanden geleden waren gevaccineerd minder ziek werden en veelal ook sneller herstelde. De fabrikanten van de entstoffen, veelal wereldwijd verspreid, zijn altijd erg behulpzaam bij zulke relatief grote uitbraken van griep. Influenza is een virus wat erg makkelijk kan veranderen in zijn erfelijk materiaal. Dat komt omdat paarden steeds meer en verder reizen.

Rhinopneumonie / Herpes

Ook deze ziekte wordt veroorzaakt door een virus (herpesvirus). Bij een uitbraak kun je verkoudheidsymptomen zien, verwerpen bij drachtige merries en paarden met uitval van het zenuwstelsel (neurologische vorm). Door moderne laboratoriumtechnieken is het aantonen van het virus enorm verbeterd. Paardeneigenaren welke te maken krijgen met een uitbraak meldde dit veelal via de Sectorraad Paarden. De SRP communiceert dit weer met haar dragende organisaties. Op deze manier komt de berichtgeving helder en transparant bij de paardenbezitters.

Zou u willen enten, probeer dan alle paarden op het bedrijf tegelijk te enten. Op deze manier komen er bij een eventuele uitbraak beduidend minder virusdeeltjes vrij. De enting geeft geen honderd procent garantie dat de ziekte niet uitbreekt. Zou het overgrootste deel van de totale paardenstapel in Nederland geënt worden, dan wordt de virusdruk sterk verminderd.

Droes

Droes wordt veroorzaakt door een bacterie. Vaak worden jonge paarden na stress zoals het spenen, getroffen door deze ziekte. Er zijn vier vormen van droes: kaakdroes, keeldroes, verslagen droes en dekdroes. De lymfeklieren worden aangetast, abcederen en breken vaak open door de huid wat veelal het paard een verlichting geeft. Bij verslagen droes zou een lymfeklier bijvoorbeeld in de buik kunnen openbarsten wat een buikvliesontsteking tot gevolg kan hebben. En dat kan soms fataal voor het paard aflopen.

Het is bekend dat paarden drager kunnen zijn van de droes bacterie. Deze paarden kunnen bij een weerstandsvermindering heel makkelijk de bacterie gaan verspreiden en dus andere paarden besmetten. Vroeger werd gedacht dat als een paard in zijn jonge jaren droes had doorgemaakt het voor de rest van zijn leven geen droes meer zou kunnen krijgen. Het is gebleken dat bij heftige uitbraken ook oudere paarden toch ook droes kunnen krijgen.

West Nile Disease

Dit is ook een ziekte welke door een virus wordt veroorzaakt. De naam zegt het al: het is voor het eerst in Egypte langs de Nijl gevonden. De ziekte wordt overgebracht door een geïnfecteerde mug welke niet alleen een paard maar ook de mens kan besmetten. Het geïnfecteerde paard kan geen ander paard of mens infecteren. Het door de mug (met virus besmet) paard is dus het eindstation. Door vernatting van de Nederlandse natuurgebieden en het steeds mooier wordende weer is het niet de vraag of er een uitbraak komt, maar wanneer deze komt. Indien u met uw paard reist in landen geleden onder de grens Zuid-Frankrijk / Zwitserland is het raadzaam om het paard te laten enten tegen dit virus.

Bron: KNMVD, Groep Geneeskunde Paard

Een uitgebreid artikel over dit onderwerp staat in De Hippische Ondernemer 2019, editie 1.

Wilt u tweemaandelijks op de hoogte gehouden worden over alles wat er in de hippische sector speelt? Sluit dan voor maar €39,50 per jaar (6 nummers) een abonnement af op de Hippische Ondernemer.