header-img

Schade door ontsnapt paard, wie is aansprakelijk?

Auteur: Wibe Reddingius, Langelaar Klinkhamer advocaten

Paarden kunnen met hun gedrag op veel verschillende manieren schade veroorzaken. Denk bijvoorbeeld aan een manegepaard dat met een leerling in het zadel een bokkende beweging maakt, met als gevolg dat de leerling valt en een been breekt. Denk ook aan een paard dat is ontsnapt en plotseling de straat oversteekt, met als gevolg dat een naderende auto moet uitwijken en tegen een boom rijdt. Of denk aan een paard dat door zijn bijrijder een pad op wordt gestuurd dat ongeschikt is voor paarden en dat pad als gevolg daarvan beschadigd raakt. In genoemde drie voorbeelden veroorzaakt het paard schade, maar wie is aansprakelijk voor die schade?

Uitgangspunt

Het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat de bezitter van een dier aansprakelijk is voor de door het dier aangerichte schade, tenzij de aansprakelijk ontbroken is omdat hij de gedraging van het paard waardoor de schade werd toegebracht, in zijn macht zou hebben gehad. Samenvattend volgt dus het volgende uitgangspunt: de bezitter van een dier is aansprakelijk voor het door het dier veroorzaakte schade. Het is dus van belang om te weten wie de bezitter is, en wanneer sprake is van door het paard veroorzaakte schade.

Bezitter

Volgens de wet is de bezitter van het paard degene die het paard voor zichzelf houdt. Dat is meestal de persoon die het paard verzorgt, de stalling betaalt en/of kosten voor de verzorging op zich neemt. Vaak is de bezitter ook de eigenaar van het paard, maar dat hoeft niet. Bijvoorbeeld als een paard gestolen is. De eigenaar blijft ook na de diefstal eigenaar van het paard, maar de dief zal zich gaan gedragen alsof hij de eigenaar is. De dief is de bezitter geworden. Staat het paard gestald bij een pensionstal, dan is de pensionstal geen bezitter maar houder van het paard. De pensionstal houdt (verzorgt) het paard immers voor de eigenaar en niet voor zichzelf.

Er geldt een uitzondering. Wordt het paard gebruikt in de uitoefening van het bedrijf van een ander, dan is niet de bezitter aansprakelijk, maar degene die het bedrijf uitoefent. Denk aan een paard van een particulier, dat bij een manege gestald staat en door de manege wordt ingezet bij groepslessen. De manege gebruikt het paard dan in de uitoefening van haar bedrijfsactiviteiten, zodat niet de bezitter van het paard maar de manege aansprakelijk is voor de schade.

Schade door paard

De gedachte hierachter is dat een paard eigen energie heeft en daardoor zelfstandig een risico kan vormen voor zijn omgeving. Alleen als de schade het gevolg is van eigen energie van het paard, is de bezitter aansprakelijk. Daarmee is het antwoord op het laatste voorbeeld dus gegeven: leidt een ruiter het paard over een pad dat daarvoor niet geschikt is, dan is niet de bezitter van het paard maar de ruiter aansprakelijk voor de schade aan dat pad. Ook op het tweede voorbeeld is nu een antwoord: het slachtoffer (de chauffeur die plotseling moet uitweken en tegen een boom botst als gevolg een paard dat zonder geleide een drukke weg oversteekt) kan zijn of haar schade verhalen op de bezitter nu de schade het gevolg is van de eigen energie van het paard.

Eigen schuld

Indien aansprakelijkheid van de bezitter komt vast te staan, betekent dit niet automatisch dat de bezitter ook de volledige schade van het slachtoffer moet vergoeden. Uit jurisprudentie volgt dat er aan de kant van het slachtoffer nogal eens sprake is van eigen schuld. Het ontstaan van de schade is dan het gevolg van een combinatie tussen een onberekenbare gedraging van het paard en de onvoorzichtigheid van de persoon die met het paard omging. Is er sprake van eigen schuld, dan hoeft het deel waarvoor het slachtoffer zelf aansprakelijk is voor de schade niet door de bezitter te worden vergoed. Het percentage eigen schuld wordt dus in mindering gebracht op de vergoedingsverplichting van de bezitter.

Een uitgebreid artikel over dit onderwerp was te lezen in De Hippische Ondernemer 2019, editie 4. 

Wilt u tweemaandelijks op de hoogte gehouden worden over alles wat er in de hippische sector speelt? Sluit dan voor maar € 39,50 per jaar (6 nummers) een abonnement af op de Hippische Ondernemer.