paardenweide

Typisch najaar: toenemende zandkoliek

Iris van Gulik is paardenarts bij Dierenkliniek Hellendoorn Nijverdal en komt in haar dagelijks werk van alles tegen. Op dit moment, in het najaar, ziet ze de gevallen van koliek, met name zandkoliek, weer toenemen.

“Het hele jaar door komen we koliek tegen bij onze patiënten, maar in deze periode zien we wat extra gevallen”, legt Van Gulik uit. “Dat komt met name door de kale en natte weides waar de paarden nu op staan, waardoor ze tijdens het grazen heel snel pollen met zand meetrekken. Maar ook het voeren van hooi in de zandpaddock kan ervoor zorgen dat het paard bij het eten van de laatste sprietjes vanaf de grond stiekem een hoop zand binnenkrijgt. Daarnaast zijn er ook nog paarden die uit verveling zand gaan eten, al komt dit gelukkig veel minder vaak voor.”

Wat moet ik doen bij zandkoliek?

“Als uw paard echt koliek heeft, zo snel mogelijk de dierenarts bellen”, benadrukt Van Gulik. “Al kunt u vaak al eerder verschijnselen tegenkomen zoals dunne mest of diarree die erop wijzen dat uw paard te veel zand heeft binnengekregen. In dat geval is het verstandig om het paard van het zand af te halen en een psylliumkuur te geven.” Wanneer het echt om zandkoliek gaat is dit volgens Van Gulik heel gevaarlijk en kan een paard hier zelfs aan overlijden als er teveel zand in de darmen zit. Hierdoor kunnen de darmen namelijk scheuren. Haar behandeling begint ze vaak met het sonderen met parafine(olie) om het zand in beweging te krijgen. Ze ziet regelmatig paarden hierna een paar dagen puur zand mesten. Dit sonderen is echter niet altijd genoeg en dan moet het paard geopereerd worden. “Op de operatietafel halen we soms wel een kruiwagen met zand eruit. Een paard heeft veel buikinhoud en er kan echt veel zand in zitten.”

Voorkomen is beter dan genezen

Het belangrijkste advies is om te voorkomen dat uw paard zand kan eten, maar dit is natuurlijk niet altijd even gemakkelijk. “Elk paard krijgt zand binnen, maar dit moet niet te veel zijn. Om het risico op teveel zand te verkleinen kunt u bijvoorbeeld het stuk paddock waar hooi gevoerd wordt bestraten of hooi geven uit een slowfeeder. Daarnaast zorgt stripbegrazing in de weide ervoor dat de weide minder vertrapt wordt.” Ook legt Van Gulik uit dat de darmen het beter doen wanneer het paard veel beweging krijgt en veel ruwvoer ter beschikking heeft. Darmen die vol zitten met ruwvoer zorgen er namelijk voor dat het zand dat op de bodem van de darmen gaat liggen sneller meegenomen wordt.

Heeft mijn paard teveel zand gegeten?

Dit kunt u testen door een handje schone mest te pakken en in een doorzichtige handschoen of plastic zakje te mengen met water. Het zand is zwaarder en zal zich al na een minuutje ophopen onderin. Een millimeter is niet erg, maar wanneer dit meer dan een halve centimeter wordt wel. Aan deze test zit volgens Van Gulik echter wel een grote maar. “Bij een positieve test weet u het zeker, maar wanneer er geen zand zichtbaar is, kan er alsnog wel veel zand in de darmen liggen.”

Psylliumkuur

Wanneer u weet dat uw paard zand binnenkrijgt of daar gevoelig voor is, is het aan te raden om preventief één keer per maand een psylliumkuur te geven. “Let er echter wel op dat u ook echt genoeg geeft”, is de kanttekening van Van Gulik. “U moet namelijk best veel geven en vaak wordt een te lage dosering gegeven. Dit is niet iets wat bewust gebeurt, maar op veel verpakkingen staat minder aanbevolen. Houd dus altijd 0,5 tot 1 gram psyllium per kilogram lichaamsgewicht aan. Een kuur heeft daarnaast het beste effect wanneer deze vijf tot zeven dagen gegeven wordt.”

Wilt u meer tips ontvangen van paardendierenarts Iris van Gulik? Op haar Instagram-account paardendierenarts_irisvangulik deelt ze dagelijks veel praktisch bruikbare informatie voor elke paardenhouder.

Vond u dit artikel interessant? Bekijk dan ook het artikel over het platform Paardengriep.nl en het overzicht van de giftige planten.

Wilt u tweemaandelijks op de hoogte gehouden worden over alles wat er in de hippische sector speelt? Sluit dan voor maar €39,50 per jaar (6 nummers) een abonnement af op de Hippische Ondernemer.